بی اختیاری ادراری در سالمندان

پرستار سالمند

بی اختیاری ادراری از علائم عفونت دستگاه ادراری در سالمندان

با بی‌اختیاری ادرار دوره‌ی سالمندی چه کنیم؟

کارشناس سالمندان سلامت خانواده: دفع غیرارادی و کنترل نشده ادرار از مثانه را بی‌اختیاری ادراری می‌گویند که این مساله یک مشکل غیرعادی است که وجود آن به تنهایی این امر را در دوره‌ی سالمندی به عنوان یک مشکل و اختلال مطرح می‌کند.


درباره مرکز مبین

مرکز مبینموسسه امداد پرستاران مبین با مجوز، و عقد قرار داد رسمی به شماره ثبت ۱۶۱۵ و شناسه ملی ۱۴۰۰۵۵۰۰۱۸۶ افتخار دارد در طول مدت فعالیت خود در زمینه پرستاری کودک ، پرستار سالمند و پرستار بیمار در منزل و بیمارستان کارفرمایان خود را در سطح قابل قبولی راضی نگه داشته و شرایط و ملزومات رضایت مندی ایشان را توسط کارشناسان ، مشاورین مجرب ، تحصیل کرده و مسئولیت پذیر این موسسه فراهم نموده است.

http://mobincoo.com/wp-content/uploads/2015/12/800.jpg

شهر سلامتی

۵۰۰۰ مقاله روزانه از برترین سایت های ایران

موسسه امداد پرستاران مبین


بی‌اختیاری ادرار یک نشانه است نه یک بیماری و ویژگی دوره‌ی سالمندی نیز محسوب نمی‌شود، این بیماری می‌تواند به‌صورت حاد و مزمن و بر اثر عوامل گوناگونی ایجاد شود.

اگر بی‌اختیاری ادرار ناشی از وضعیت عصبی جدی مثل فلج هر چهار اندام باشد به سادگی به شکل دائمی(مزمن) تبدیل می‌شود اما نوع حاد و زودگذر آن بر اثر عوامل زمینه‌ساز نظیر بزرگ شدن پروستات در مردان، یبوست، کاهش استروژن در زمان یائسگی (این امر سبب کوچک شدن پیشابراه شده که به تکرر ادرار منجر می‌شود)، مشکلات قلبی و عروقی (موجب انباشته شدن مایع شده، تولید ادرار را به‌هنگام خواب افزایش می‌دهد و تکرر و دفع ادرار در شب‌ها بیشتر می‌شود) است.

اضطراب و نگرانی از این‌که من دوباره رختخوابم را خیس می‌کنم، عوامل فیزیکی و محیطی اثرگذار، استفاده از لباس‌های تنگ و چسبان، کمربند، وسایل خواب غیراستاندارد، کافی نبودن روشنایی مسیر سرویس بهداشتی، عدم خودکفایی سالمند در تعویض و پوشیدن لباس و حرکت کردن، وجود مشکلات ذهنی، فکری، روانی، زیاد پرشدن مثانه به‌دنبال افزایش حجم ادرار، استفاده از داروهای مسکن، خواب‌آور، داروهای ادرارآور، الکل و قهوه همه از عوامل زمینه‌ساز بی‌اختیاری ادرار هستند.

انواع بی اختیاری ادرار:
بی اختیاری ادرار یکی از سه حالت زیر را دارد:

حالت اول بی اختیاری ادرار:
در این حالت هنگام عطسه، سرفه، خنده و برخاستن از زمین، بی اختیار چند قطره ادرار خارج می شود. این حالت در زن ها خیلی بیشتر است که ممکن است به علت عفونت ادراری ،تغییرات مجرای ادرار با افزایش سن و یا زایمان های متعدد باشد.

توصیه هایی برای حالت اول بی اختیاری ادرار :
۱) این مشکل قابل حل است برای برطرف شدن آن حتماً به پزشک مراجعه کنید.
۲) هر ۲ ساعت برای ادرار کردن به توالت بروید.
۳) در طول روز ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشید.
۴) بعد از ساعت ۸ شب ازنوشیدن مایعات خودداری کنید.
۵) لباس های آزاد و راحت بپوشید.
۶) عضلات کف لگن را تقویت کنید .
۷) مثانه را تقویت کنید.
نوشیدن آب کافی برای جلوگیری از عفونت ادراری لازم است .

حالت دوم بی اختیاری ادرار :
در ایـن حالت احساس ناگهانی و شدید برای ادرار کردن ایجاد می شود. اما قبل از رسیدن به دستشویی ادرار می ریزد.

توصیه هایی برای حالت دوم بی اختیاری ادرار :
۱) این مشکل قابل حل است برای برطرف شدن آن حتماً به پزشک مراجعه کنید.
۲) هر ۲ ساعت برای ادرار کردن به توالت بروید.
۳) در طول روز ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشید.
۴) بعد از ساعت ۸ شب از نوشیدن مایعات خودداری کنید.
۵) لباس های آزاد و راحت بپوشید.
۶) برای داشتن آرامش تمرین کنید.
۷) از ورزش های سخت اجتناب کنید.
۸) قهوه، نوشابه های گازدار، غذاهای پرادویه میل نکنید.
۹) مثانه را تقویت کنید.
۱۰)عضلات کف لگن را تقویت کنید .

چگونه مثانه را تقویت کنیم؟
برای این کار سعی کنید کم کم مدت زمان بیشتری ادرارتان را نگه دارید.برای شروع هر ۲ ساعت یک بار ادرار کنید. به تدریج سعی کنید این مدت زمان ۲ ساعت را بیشتر کنید.اینکه چقدر این فاصلـه زمانـی را بیشتر می کنید به خودتان بستگی دارد؛ ولی باید درحدی باشد که ادرار نریزد. کم کم این فاصله را به ۳ تا ۴ ساعت برسانید. این تمرین را لازم نیست که شب ها انجام دهید. با انجام این تمرین توانایی مثانه برای نگه داشتن ادرار بیشتر می شود.پرستار سالمند

چگونه عضلات کف لگن را تقویت کنیم ؟
تمرین اول : هربار که برای ادرار کردن به توالت می روید، چندین بار به طور ارادی، دفع ادرار را شروع و قطع کنید.
تمرین دوم : ناحیهٔ مقعد را سفت کنید؛ مانند حالتی که می خواهید مانع دفع مدفوع شوید و این حالت را برای مدت ۵ ثانیه حفظ نموده و بعد رها کنید. در طول انقباض نفس خود را حبس نکنید. این کار را چندین بار در طول روز انجام دهید.تکرار تمرین باید در حدی باشد که خسته نشوید. این تمرین را در حالت ایستاده ، نشسته و یا خوابیده می توانید انجام دهید.

حالت سوم بی اختیاری ادرار :
در این حالت مثانه خیلی پر شده است وادرار به صورت قطره قطره به طور غیر ارادی می ریـــزد. زمانی که فرد به دستشویی می رود ادرار به طور کامل خالی نمی شود. این حالت بیشتر در مردها دیده می شود که دلیل آن تنگ شدن مجرای ادرار به خاطر بزرگ شدن غدهٔ پروستات است.

توصیه هایی برای حالت سوم بی اختیاری ادرار :
۱) این مشکل قابل حل است پس برای برطرف شدن آن حتماً به پزشک مراجعه کنید.
۲) در طول روز ۶ تا ۸ لیوان مایعات بنوشید.
۳) بعد از ساعت ۸ شب از نوشیدن مایعات خودداری کنید.
۴) در زمان ادرار کردن عضلات شکم را سفت کنید. سپس به آرامی با دست زیر شکم را به سمت پایین فشار دهید. این فشار به مثانه منتقل شده و به تخلیه ادرار کمک می کند.
برای درمان بزرگی غدهٔ پروستات به موقع مراجعه کنید.سرطان پروستات ممکن است علائمی شبیه بزرگی پروستات داشته باشد.سرطان پروستات اگر زود تشخیص داده شود، درمان می شود.

بزرگی غدهٔ پروستات :
غدهٔ پروستات در مسیر مجرای ادرار همهٔ مردان قرار دارد. با افزایش سن این غده بزرگ می شود و در برخی از مردان مشکلاتی را در ادرار کردن ایجاد می کند.
توجه به علائم و درمان به موقع بزرگی غدهٔ پروستات از ایجاد مشکلات بیشتر و شدیدتر جلوگیری خواهد کرد. اگر هریک از علائم زیر را دارید برای بررسی وضعیت غدهٔ پروستات به پزشک مراجعه کنید:
۱) بعد از اتمام ادرار، احساس می کنید ادرارتان کاملاً خالی نشده است .
۲) با فاصلهٔ زمانی کمتر از ۲ ساعت دوباره مجبور هستید برای ادرار کردن به دستشویی بروید.
۳) هنگام ادرار کردن چند بار ادرار قطع و دوباره شروع می شود.
۴) نگه داشتن ادرار سخت شده است .
۵) فشار جریان ادرار نسبت به قبل کم شده است .
۶) وقتی برای ادرار کردن به دستشویی می روید برای شروع ادرار مجبورید زور بزنید.
۷) بعد از رفتن به رختخواب چندین بار مجبورید برای ادرار کردن بلند شوید.

بی اختیاری ادراری ممکن است برای هر کسی پیش بیاید اما در اشخاص سالمندان بسیار شایع است طبق ملاحظات و مراجعات سالمندان می توان گفت: حداقل یک نفر از هر ده نفر سن بالای ۶۵ سال از بی اختیاری ادراری رنج می برند.

مشکل بی اختیاری ادراری در سالمندان درمان نمی شود اما به راههای مختلف می توان این عارضه را مهار کرده و به او کمک کنیم تا با آن کنار بیاید.

بسیاری از سالمندان به سبب این مشکل منزوی می شوند و مراقبت در مراکز سالمندان را تنها راه حل برای اشخاص سالمند قلمداد می کنند اما باید گفت: سبب ایجاد بی اختیاری ادراری بالا رفتن سن نیست بلکه ممکن است به سبب تغییرات جسمی ایجاد شده در خلال بیماری ها باشد به عنوان مثال ممکن است بی اختیاری ادراری اولین و تنها سبب یک عفونت دستگاه گوارش باشد و با ارجاع به موقع قابل درمان باشد.

بررسی علت بی اختیاری ادرار در سالمندان

در بعضی افراد با افزایش سن، سیستم مسئول کنترل و فرمان تخلیه مثانه شان که سیستم اعصاب مرکزی و محیطی هم است، در اثر اختلالات عصبی یا داروهایی که فرد مصرف می کند دچار اختلال می شود.

اگر هیچ مورد دیگری مانند تروما یا ضربه، شکستگی ستون فقرات، عمل جراحی مغز و… اتفاق نیفتد و فرد مسیر طبیعی زندگی خود را طی کند همان اختلالاتی که به عنوان مثال در گفتار، حافظه و حتی قدم زدن و راه رفتن فرد سالمند ایجاد می شود در سیستم اعصاب مثانه و انتقال حس از مثانه به سیستم مرکزی اعصاب و مجددا انتقال فرمان از آنجا به اعصاب محیطی، نیز ایجاد می شود که در هر دو جنس هم به طور یکسان مشاهده می شود.پرستار سالمند

ممکن است دریچه هایی که در قسمت خروجی مثانه قرار دارند، شامل اسفنکترهای داخلی و خارجی کارایی خود را از دست داده و قدرت جمع کردن خودشان را نداشته باشند یا اینکه فرمانی که به مثانه وارد می شود، فشار مثانه را بالا برده و سبب بی اختیاری ادرار شود یا اینکه برعکس ادرارشان به علت سیستم های عصبی بند بیاید و مثانه حالت عصبی پیدا کند که شامل دو حالت است؛ مثانه عصبی شل که ادرار را در خودش نگه می دارد و نمی تواند آن را تخلیه کند مگر با سوند یا مثانه عصبی پر انقباض که موجب بی اختیاری ادرار می شود. گاهی دریچه های خروجی یا اسفنکترها از بین می روند و هرچه ادرار وارد مثانه شود به سرعت خارج می شود.

ـ جهت کنترل این بی اختیاری باید دو کار انجام داد :

سالمندی که دچار بی اختیاری ادرار باشد لباس، رختخواب، بستر و محیط زندگی اش را با ادرار آلوده می کند بنابراین یک راه این است که فرد سوند را تحمل کند که گاهی اوقات افراد به علت اینکه حتی روی حرکات خودشان هم کنترل ندارند، سوند را تحمل نکرده و آن را با بالونی که دارد کشیده و مجرای ادراری را پاره می کنند.

راه حل دوم این است که می توان برای آقایان از سوندهای خارجی یا کاندوم شیت استفاده کرد و در خانم ها هم باید پوشک هایی که مخصوص بزرگسالان است، استفاده شود و هر چند ساعت یک بار آنها را تعویض کرد که خود اینها باعث ایجاد عفونت نشوند.

امداد پرستاران،پرستار سالمند

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *